KAN UYUŞMAZLIĞI

 Anne ve fetus arasında Rh uyuşmazlığı (anne Rh(-), fetus (Rh(-)), annenin dolaşımına geçen fetus eritrositlerinin (antijen) annede duyarlılık oluşmasına ve anti-Rh antikor yapımına neden olur.
 Bu antikorlar plesanta yolu ile fetusa geçerek eritrositlerde parçalanmaya (hemolize) ve bebekte eritroblastosis fetalis olarak bilinen anemi ve sarılık hastalığına yol açar.Hem anne hem de baba Rh(-) ise bebekte de Rh(-) olacağından bir sorun çıkmaz.
 Eritroblastosis fetalis ölüm ve nörolojik sakatlıkla sonuçlanabilen ağır bir durumdur.
 Bu hastalık veya uygun olmayan transfüzyon öyküsü olmayan kadınlar dışında ilk bebekte görülmez.
 Eritroblastosis fetalis önlenebilir bir hastalıktır.
 Uyuşmazlık durumunda anneye her doğumda, doğumu izleyen ilk 72 saat içinde antikor (Rhogam) yapılmasının koruyucu olduğunun,
 Eşi ile arasında Rh uyumazlığı saptanan her gebeye hastalık olasılığı ve doğan bebeğin Rh(+)olması durumunda Rhogam yapılması gereğini anlatınız.
 Bugün bazı merkezlerde Rhogam uygulaması gebeliğin 28. haftasında yapılmakta, doğum sonu gerekiyorsa (bebek Rh(+) ise) tekrar edilmektedir.
 Daha önceki gebeliklerinde Rhogam yapılmamış Rh(-) multiparlarda kan incelemesi gerekeceğinden mutlaka sevk ediniz.
 Anne ve bebek arasında ABO grubu uyuşmazlığı genellikle belirti vermemekle birlikte bu tür uyuşmazlıkta bebekte sarılığa neden olur.
 ABO uyuşmazlığında koruyucu bir yöntem yoktur.

Eşi ile arasında Rh uyuşmazlığı tesbit edilen her gebeye bebekte hastalık olasılığını ve Rhogam yapılamsı gereğini anlatınız.Daha önce bu işlem yapılmamış ise multipar Rh(-) gebeleri sevk ediniz.

2. İzlem: İlk üç ayda normal bulgular elde ettiğimiz ve yeterince önce yaptığınız izlemden sonra 2. izlemi 12.hafta ile 24. hafta arasında ilk izlemden en az 6 hafta sonra yapınız.

- Bu izlemden önceki izleme göre ağırlık artışını, kan basıncı farkını, bebeğin büyümesindeki değişiklikleri değerlendiriniz.
- Bu dönemde çks’nin duyulması gerekir. Duyamazsanız ve diğer muayene bulguları normalse bir hafta sonra çks’yi yeniden dinleyiniz. Çks’ ni alamıyorsanız, ultrasonla muayene için sevk edniz.
- Ayda bir kilo alan diğer bulguları beklenen değerlerde olan gebelerde ilk izlemde verilen destek bilgileri birlikte tartışarak pkiştiriniz.
Daha sonraki izlemi 28. hafta için planlayınız.

3. İzlem: 28. haftada yapınız- Fetüsün büyümesini değerlendiriniz ve beklenebilecek gebelik komplikasyonları açısından yeniden gözlem ve muayene yapınız.
- Preeklemsi tanısı için idrarda protein kontrolünü tekrarlayınız.
- Tetanosa karşı bağışıklanmayı bu izlemde tamamlayınız.
- Anneye başlangıçtan beri verilen doğum ve bebek bakımıyla ilgili eğitim bundan sonra daha da önem taşır
- Gebeyi ağırlık artışı, ödem ve hipertansiyon açısından değerlendiriniz.

4. İzlem: 32.haftada yapınız.

- Fetüsün büyümesini değerlendiriniz.
- Doğumun nerede ve nasıl olacağına anneyle birlikte karar veriniz.
- Annenin meme muayenesini tekrarlayınız ve bebeğini doğumdan sonra ne zaman emzireceğini anlatınız.,
- Epizyotomi ve gerekebilecek doğum yardımları hakkında bilgi veriniz.
- Beklenen doğum tarihini tekrar beraber hesaplayınız.

5, 6 ve 7. İzlemler: 36. ve 39. haftalarda ve daha sonra her hafta yapınız.

- Primiparlarda başın 37. haftada fikse olması normal bulgudur.
- Baş fikse değilse yada baş gelişi olmadığını düşünüyorsanız gebeyi sevk ediniz.
- Gebeyi vajinal kanama amniyon mai sızıntı durumlarında hemen hastaneye başvurması gerektiği konusunda uyarınız.
- 40 haftayı aşan gebeliklerde perinatal bebek ölüm riski yüksektir. Bu gebelere doğumun kendiliğinden başlamasını beklemeden hemen hastaneye sevk ediniz.